Tasfiyeye Konu Yatırım Fonları: Kanun Teklifi Ne Getiriyor?
Kanun Teklifi Neyi Düzenliyor?
Tasfiyesine karar verilen belirli yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi, 14 Ekim 2026’da TBMM komisyonunda görüşülmeye başlandı. Teklif, olağan tasfiye süreçlerinden farklılık gösteren mevcut durum için özel bir hukuki çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. Düzenleme, tüm yatırım fonlarını değil, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonları kapsıyor.
Tasfiye Sürecinde SPK’nın Yetkileri Genişletiliyor.
Teklif, fon varlıklarının ve gerçek pay sahiplerinin tespit edilmesini, varlıkların ekonomik değerlerinin korunarak tasfiye edilmesini ve elde edilen tutarların yatırımcılar arasında dağıtılmasını hedefliyor. Bu kapsamda SPK’ya geri alım, toptan satış, farklı fiyat marjları ve gerektiğinde borsa dışı satış gibi yöntemlere karar verme yetkisi veriliyor.
Yatırımcı Hakları Nasıl Belirlenecek?
Fon pay sahipliği, MKK, Takasbank, TEFAS ile saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları esas alınarak belirlenecek.
Fon varlıklarının tüm yatırımcılara oransal ödeme yapmaya yetmemesi halinde, yatırımcıların fona yatırdığı ve fondan çektiği tutarları esas alan “net yatırım tutarı” uygulanacak. “Enflasyona göre güncellenmiş” net yatırım tutarı, ara ödemelerde bir sınır ve dağıtım ölçütü olarak kullanılabilecek. Hesaplamada yatırımcının fona yatırdığı ve fondan çektiği tutarlar dikkate alınacak; tutarlar TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenecek, çıkışlar ise “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle mahsup edilecek.
Bu hesaplama, yatırımcıya yeni ve bağımsız bir alacak hakkı yaratmıyor. Düzenleme, mevcut nakdin yetersiz olduğu durumlarda ödemelerin sınırlandırılmasına ve dağıtılmasına yönelik bir yöntem getiriyor.
Gönüllü Kazanç İadesi ve Sorumluluk
Tasfiye öncesinde gerçeğe aykırı fiyatlardan çıkış yaparak veya fiyatı gerçeğe aykırı oluşan paylardan olağan getirinin üzerinde kazanç sağlayan kişiler için gönüllü iade mekanizması öngörülüyor. İade tutarı, emsal fon getirileri, ilgili endeksler veya SPK’nın belirleyeceği diğer ölçütler üzerinden hesaplanacak. Tasfiye kapsamındaki fonlar emsal hesabına dahil edilmeyecek.
İade, hukuki yükümlülük veya sorumluluk kabulü anlamına gelmeyecek. Bununla birlikte, ilgili kişilerin hukuki ve cezai sorumluluklarına ilişkin hükümler saklı tutuluyor. Dolayısıyla mekanizmanın fon varlıklarının geri kazanılmasına katkısı, kişilerin iade kararlarına bağlı olacak.
Fon Varlıklarının Geri Kazanılması
Fon malvarlığından hukuka aykırı yollarla veya görünüşte mevzuata uygun olsa da fon yararına gerçek bir ekonomik amaç taşımayan işlemlerle çıkarılan değerlerin geri alınması da düzenleniyor. Muvazaalı veya karşılıksız kredi, borç, avans, teminat, devir, alım-satım ve repo işlemleriyle aktarılan değerler bu kapsamda değerlendirilebilecek.
Tahsilat için öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketine başvurulabilecek. Tahsilatın yetersiz kalması halinde, SPK tarafından zarardan sorumlu olduğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilerin şahsi sorumluluğuna gidilebilecek.
SPK tarafından belirlenen tutarların takibi ve tahsili TMSF tarafından amme alacağı usulüyle yürütülecek. Ayrıca, soruşturmalar kapsamında el konulan veya müsadere edilen ve mahkemece fon zararını karşılamaya yönelik olduğu belirlenen değerler, Hazineye gelir kaydedilmeden fona ya da TMSF bünyesinde açılacak geri kazanım hesabına aktarılabilecek.
1 Milyon TL Ara Ödeme Garanti Değil
SPK’nın duyurusuyla gündeme gelen, her yatırımcıya her bir fon için ayrı ayrı en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılması konusu, Teklif’te bir üst sınır olarak düzenleniyor. Ancak bu tutar, her yatırımcıya mutlaka ödeneceği anlamına gelmiyor.
Fon nakdinin yetersiz olması halinde SPK, ödemelere net yatırım tutarı en düşük yatırımcılardan başlanmasına ve/veya tüm yatırımcılar için daha düşük bir asgari ara ödeme belirlenmesine karar verebilecek. Hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını veya fondaki pay değerini aşan ödeme yapılamayacak.
Bu nedenle fiilen ödenecek tutar, fonların mevcut nakit varlığına ve uygulanacak dağıtım yöntemine bağlı olacak.
Bundan Sonraki Süreç
Teklif henüz yasalaşmadı. Kabul edilmesi halinde yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi ve 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde uygulanması öngörülüyor. TBMM’deki görüşmeler sırasında metinde değişiklik yapılması da mümkün.
Teklifin temel etkisi, belirli fonların tasfiyesinde varlıkların geri kazanılması ve yatırımcı ödemelerinin yürütülmesi için özel bir çerçeve oluşturması. Bununla birlikte, yatırımcıların fiilen tahsil edebileceği tutarlar fonların mevcut varlıklarına, geri kazanılabilecek değerlere ve nihai düzenlemenin içeriğine bağlı kalacak.
Öte yandan, Sermaye Piyasası Kanunu’nda sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimatları ile ödeme işlemlerinin geri alınamaz ve iptal edilemez olduğuna yönelik hüküm dikkate alındığında, Teklif’in ödeme talimatı vermiş yatırımcıların hukuki durumuna etkisi ayrıca tartışılmaya açıktır. Teklif’in yasalaşmasının ardından, nihai düzenleme çerçevesinde bu hususu ve olası hukuki sonuçlarını ayrıca ve ayrıntılı olarak değerlendireceğiz.
Bu yayınlar genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklar bakımından ayrıca hukuki destek alınması gerekir.